Steinahellir í brekkurótum fyrir ofan Holtsós, fyrir framan hellirinn heitir Hellisvatn en sögur segja að nykur haldi sig þar. Eyfellingar gerðu eitt sinn tilraun til að reka sýslumann sinn ofan í vatnið í svokölluðu fjárkláðamáli. Um það má lesa hér á eftir.

Einnig fara margar sögur af huldufólki í og við hellinn. Hellirinn er opinn mót suðri, umhverfi hans eru grónar brekkur sem teygja sig allt upp að hamrabeltinu í Steinafjalli. Nokkuð mikið grjóthrun varð úr Steinafjalli nálægt hellinum 1. september 1979 aftur árið 1984 og svo stór skriða 11. mars 1986 og sjást stór björg í bekkunni fyrir ofan hann.

Mjög auðvelt er að komast í hellirinn. Aðeins þarf að beygja af þjóðveginum að afleggjara sem liggur fyrir framan hellinn.
Steinahellir er nokkuð stór. Hellismunninn er um 6 metrar á breidd og allt að 4 metra hár. Að innan verður hellirinn breiðari og hærri. Hann er um 15 metra djúpur. Hellirinn er sem áður segir mjög rúmgóður og var hann þingstaður Eyfellinga á árunum 1818 til 1905. Hann var með timburþili á þessum tíma. Fyrir framan hann voru smíðuð og geymd skip Eyfellinga. Hellirinn var einnig notaður sem fjárhús fyrr á tímum en einnig á síðustu öld, þá var einnig hey geymt í hellinum, en síðast þjónaði hann hlutverki vélageymslu. Undir lok síðustu aldar var hellirinn svo hreinsaður út og er nú ferðamönnum aðgengilegur.

Texti og mynd: www.eyjafjoll.is